آموزش موسیقی به کودکان برای هویت فرهنگی

آموزش موسیقی به کودکان برای هویت فرهنگی

پرگار| یاسمن یغمایی*| در جامعه امروزی سلطه رسانه ها و تبلیغ به مصرف انبوه تولیدات فرهنگی و غیر فرهنگی که با طراحی بسیار پیچیده همراه است ، قدرت انتخاب را از کودکان امروزی سلب کرده و کودک نیز به طبع ناچار به استفاده از تکنولوژی است.
از سمتی طراحی وسایلی که کودک استفاده می کند، در بردارنده ی شاخص های فرهنگی سرزمین او نیست و یا اینکه در آنها بسیار کم به هویت ملی و بومی او پرداخته شده است . امروز ما صحبت از سلطه فرهنگی می کنیم ، درحالی که در نظام اموزش و پرورش ما نشانه ای از آموزش موسیقی که بخش مهمی از هویت فرهنگی و هنر سرزمین ماست ، وجود ندارد. واقعیت این است که معیارهای کودک در انتخاب و استفاده از فرآورده های فرهنگی تحت تاثیر سلیقه ها و داده های جذاب و ماهرانه جهانی قرار می گیرد و متاسفانه این تاثیر پذیری چون بدون آگاهی است، فقط در سطح، صورت می پذیرد، بدون اینکه عمقی داشته باشد و از فرهنگ خود نشانه ای برای مقایسه و تلفیق این فرهنگ ها داشته باشد.
با نگاهی به سلیقه های جوانان در سال های اخیر مشاهده می کنیم که تاثیرات تبلیغات گوناگون بر روی کودکان و نوجوانان امروز بسیار شدید است چرا که انها در نظام تعلیم و تربیت خود اگاهی های لازم را در زمینه ریشه‌ها و چشمه های فرهنگ خود دریافت نکرده اند. و اصولا شناختی در زمینه تاریخ و فرهنگ و هنر شهر و کشور خود ندارند ، در نتیجه آنها قدرت نقد و بررسی و انتخاب ندارند و همین جاست که اهمیت اموزش و مفاهیم فرهنگی، بویژه موسیقی در تعلیم و تربیت مشخص می شود.
با مرور دیدگاه های کارشناسان مردم شناسی و تامل در کاربردهایی که برای این امر برشمرده اند، می توان نقش و اهمیت آن را در عرصه های اجتماعی دریافته و از آن برای برقراری روابط اجتماعی سالم و زندگی مسالمت آمیز در جامعه استفاده نمود. انسان با موسیقی زاده شده، با موسیقی زندگی کرده و با موسیقی می میرد.
آوای ضربان قلب مادر برای جنین امنیت، آرامش و عشق هدیه می کند. کودک با لالاییی‌های مادر و مادربزرگ خوابهای خوش می بیند. در موفقیت های مختلف زندگی موسیقی با او همراه بوده است. با توجه به اینکه رشد هوش موسیقایی در سنین کودکی از سرعت بالایی برخوردار است. آموزش و پرورش آن در دوره ابتدایی می تواند نفش تعیین کننده ای داشته و در آموزش سایر مهارت‌های زندگی موثر واقع شود. تاثیر موسیقی در فعالیت های اجتماعی و در همه عرصه های زندگی بشر (شادی ها، پیروزی ها، غم ها ، سوگ ها ، آیین های مذهبی و …..) انکار ناپذیر است.
به بیانی دیگر موسیقی حاصلی از باورها و احساسات ذاتی و زندگی طبیعی است و به کلیه شئون فردی و اجتماعی تعلق دارد و از آنها سرچشمه گرفته است.
در نتیجه در همه لحظه های زندگی بشر او را همراهی کرده است . معرفی انواع موسیقی چه از نظر اجتماعی و چه تاریخی به درک بیشتر کودکان از علوم اجتماعی ، تاریخ و جغرافیا و تاریخ هنر کمک می کند و نگرش آن ها را به زندگی توسعه می بخشد.
از موسیقی ایران می توان در انواع گوناگون آن یعنی موسیقی محلی، مذهبی- آیینی و موسیقی سنتی استفاده کرد و پس از شنیدن درباره کارکرد اجتماعی آن ، با کودکان به گفتگو نشست .
توصیه می شود ابتدا کودکان و نوجوانان با انواع موسیقی محلی و قومی سرزمین خود آشنا شوند و سپس با موسیقی مناطق دیگر و پس از آن با موسیقی سنتی آشنا شوند. از این طریق کودک به مشترکات میان فرهنگ‌های گوناگون پی می برد و درک عمیق تری از موسیقی پیدا می کند و سلیقه شنیداری او رشد می یابد.
از موسیقی کلاسیک غرب در زمینه آشنایی با تاریخ و تحولات هنر نیز می توان بهره گرفت و سلیقه شنیداری موسیقی و درک او از تاریخ را بسط داد. طرح موسیقی سایر ملل نیز می تواند به توسعه بینش کودک در زمینه سایر فرهنگ‌ها نیز کمک کند.
عناصر و مفاهیم موسیقی چیزی جدای از پیرامون و طبیعت اطراف کودکان نیست. وزن و ریتم در موسیقی به معنای نظم و ترتیب و تکرار و توالی است و نه تنها در موسیقی عنصر اصلی، حتی مهم تر از ملودی است، بلکه مهم ترین پایه نظام هستی به شمار می رود، مانند نظمی که در گردش زمین به دور خورشید در توالی روزها و شب‌ها، در فصل ها و در قطرات باران وجود دارد.
صوت از مهم ترین مولفه های موسیقی است. موسیقی شناسان با مطالعه فرهنگ های گوناگون با این عقیده که (خلقت دنیا همراه با صوت بوده است) به این نتیجه رسیده اند که ذات بشر پیوسته عنصری صوتی بوده است.
مهم ترین بخش موسیقی کودکان ، اموزش ان به کودکان است . زیرا این بخش نقش تعلیم و تربیت را به شکلی غیر مستقیم به عهده دارد . آموزش موسیقی در ابعاد گوناگون رشد از جمله حیطه رشد شناختی ، رشد عاطفی – هیجانی ، رشد اجتماعی ،رشد شنوایی و رشد حرکتی کودکان نقش مهمی دارد . از دیگر اهداف آموزش موسیقی ایجاد روحیه شاد و تحرک در کودکان و آموزش اجتماعی شدن ، ایفای نقش ، نظم و تعاون و رشد خلاقیت است.
*مدرس موسیقی کودک

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.