از آناهیتا تا «ماء»

جنگ آب بزرگ‌ترین تاوان غفلت ایرانیان از تاریخ؛

از آناهیتا تا «ماء»

فاطمه رهبر

 

 

کمبود آب در ایران مشکل یک سال و دو سال نیست، ما قرن‌هاست که به دلیل اقلیم و موقعیت جغرافیایی کشورمان با کمبود آب و بحران‌های متعدد خشکسالی دست و پنجه نرم می‌کنیم اما چرا امروز این مشکل بیش‌تر از قبل نمود پیدا کرده و صدای فریاد «آب نیست» و «ایران آب ندارد» از هر گوشه و کنار ایران بلندتر از همیشه به گوش می‌رسد؟

انسان از دوره‌های پارینه‌سنگی و میان سنگی اقامت در کنار رودخانه‌ها و چشمه‌ها و منابع طبیعی را انتخاب کرد و به کشاورزی و دامپروری روی آورد اما دیری نپایید که تمدن و توسعه بشر را به سمت حفر چاه‌ها سوق داد یعنی می‌توان این‌گونه تصور کرد که بشر، حفر چاه برای دسترسی به آب زیرزمینی را یکی از گام‌های خود در یافتن آب به صورت غیرطبیعی و با دخالت در طبیعت انتخاب کرد چرا که مردمان باستان معتقد بودند که خشکی آن چیزی است که بر روی بستری از آب قرار گرفته و حفر زمین می‌توان به آب رسید.

نخستین چاه‌ها به ابزارهایی ابتدایی حفر شدند و کم‌کم توسعه منجر شد تا چاه‌هایی عمیق‌تر برای دسترسی به آب حفر شده و زمین را بمکند. انبارهای اولیه ذخیره آب از گودال‌هایی که در آن آب را گرد می‌آوردند تشکیل می‌شد و با پیشرفت تمدن این روش‌های ذخیره آب نیز تکامل یافت.

ایران باستان خصوصاً در دوره هخامنشیان با جهشی عظیم در حوزه ارتقای دانش مدیریت آب و آبرسانی همراه شد، به طوری که درایت گذشتگان در توجه به مقوله آب خصوصاً با توجه به دانش عظیم این حوزه و صادرات این علم به کشورهای توسعه‌یافته مانند یونان و مصر گواه توجه ایرانیان باستان به آب بوده است.

سیستم پیشرفته آب‌رسانی در دوره هخامنشی به خصوص در آبیاری پردیس‌ها، ایجاد سدهای متنوع و البته در کویر و فلات مرکزی قنات و آب‌انبارهای مختلف نشان می‌دهد که در کنار ایرانی همواره نیازمند آب و درگیر با مسئله کم‌آبی، مدیریت و درایت ویژه‌ای در خصوص مدیریت بهره‌برداری منابع و مصرف آن وجود داشته است که البته این مقوله بسیار گسترده‌تر از توصیفات چند کلمه‌ای است اما رجوع و مطالعه در مورد آن می‌تواند نشان دهد که ما در گذشته تا چه میزان برای حفظ و مدیریت منابع خود کوشیده‌ایم اما امروزه دانش ما در مدیریت منابع آبی تا چه میزان از روش‌های معمول سدسازی و انتقال آب فراتر رفته است؟

 

برای مطالعه ادامه این مطلب ، شماره ۱۷۶ هفته نامه پرگار را از لینک زیر دانلود کنید:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.