بیم و امیدهای یزد، پنج سال پس از ثبت جهانی

بیم و امیدهای یزد، پنج سال پس از ثبت جهانی

مهدی صادق احمدی

استادیار دانشگاه فنی و حرفه ای یزد

شهر تاریخی یزد در ۱۸ تیرماه ۱۳۹۶ در اجلاس جهانی یونسکو، جهت ثبت در فهرست میراث‌فرهنگی جهانی (WorldCulturalHeritageList) مورد پذیرش قرار گرفت. سابقه توجه جامعه جهانی حفاظت به یزد اما حداقل به پنجاه سال پیش می‌رسد، زمانی که اولین همایش معماری بین‌المللی خشت در یزد برگزار شد، حفاظت از میراث معماری منحصربه‌فرد یزد مورد تأکید قرار گرفت.

معیارهای مورد قبول جامعه جهانی یونسکو جهت ثبت شهر تاریخی یزد، معیارهای سوم و پنجم از معیارهای ثبت جهانی بود. در معیار سوم «بر یک سنت فرهنگی یا تمدن زنده» (رضازاده، ۱۳۹۰: ۲۶) تأکید شده است. به این معنا که محدوده تاریخی یزد، میراث زنده و بخشی از زندگی جاری و روزمره مردمان یزد منطبق بر سنت‌ها و فرهنگ اصیل خویش است. بر اساس معیار پنجم اما محدوده ثبت جهانی یزد، «یک مکان مسکونی بشری است که معرف کامل یک یا چند فرهنگ است» (همان، ۲۶). بر اساس این معیار موضوع زندگی و سکونت آشتی‌جویانه در نسبت با طبیعت و متناسب با ظرفیت‌های سرزمینی از یک سو و سکونت مسالمت‌آمیز پیروان ادیان مختلف در یزد از ارزش‌های برجسته یزد تلقی شده است.

یزد در طول تاریخ در پی هوشمندی مردمان سخت‌کوش خود از پس تبدیل محدودیت‌های محیط به امکان و یافتن راهکارهای خلاقانه تعامل محیط که وجوهی از آن در میراث معماری‌اش مشهود است، شکل‌گرفته، بالیده و به تکامل نسبی رسیده است. ساکنان یزد در طول تاریخ بر این نکته واقف بوده‌اند که همان گونه که روئیدن و تثبیت یک درخت در میانه بیابان دشوار است؛ حفاظت از آبادانی شهر یزد در برابر عوامل ویرانی و تخریب، بسیار مهم و حیاتی است. نقل مشهور است که یزدی‌ها از پی تعامل، مذاکره و مصالحه با ایلغار مغول از تخریب شهر و دیارشان جلوگیری کردند زیرا آگاه بودند که تداوم آبادی در این اقلیم تا چه میزان شکننده و نیازمند احتیاط است و تخریب وسیع به نابودی یزد خواهد انجامید! چه‌بسا اگر یزد در بزنگاه‌های تاریخی حفظ بقا را ارجح نمی‌دانست امروز موضوعی برای گرامیداشت فرهنگ و تمدن این سرزمین اساساً وجود خارجی نداشت!

 

ادامه مطلب در مجله پرگار

http://pay.zibal.ir/pargar

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.