عاروسک جُلی، نماد صلح جهانی

گفتگوی پرگار با احیاگر عروسک سنتی ابرکوه

عاروسک جُلی، نماد صلح جهانی

عروسکی که به طبیعت باز می گردد

سمانه ملازینلی

به عاروسُک جُلی معروف است، دامنی گل گلی، موهایی از فرق سر باز شده و چارقد بلندی بر سر دارد. روی لبش لبخندی است و یادگاری از سنت و فرهنگ شهر ابرکوه را با خود به همراه دارد. عاروسُک جلی، عروسک بومی دیار تاریخی ابرکوه است، عروسکی مربوط به چهارقرن پیش که به عنوان نماد صلح جهانی نیز انتخاب شده است. این عروسک بومی توسط حامد اکرمی پژوهشگر و فعال فرهنگی ابرکوه پس از تلاش و زحمت بسیار احیا شد. با این پژوهشگر جوان که در حال حاضر مدیر آموزشگاه صنایع دستی دسواره است در خصوص احیای عاروسک جلی ابرکوه به گفتگو نشستیم.

چه شد که به فکر احیای عاروسک جُلی افتادید؟

من از نوجوانی تحقیق و پژوهش در مورد عروسک بومی و صنایع دستی را دوست داشتم و آن را ارزشمند می دانستم چون بنظر من فرهنگ و هویت ما را می رساند و حیفم می آمد که به فراموشی سپرده شود. در سال ۷۳ به صورت حرفه ای اینکار را شروع کردم در سطح شهر و روستا می گشتم، تحقیق می کردم خیلی زحمت داشت ولی می ارزید به اینکه فرهنگمان زنده شود و عروسکی که پیشینه اش به چهار قرن پیش می رسد را بتوانم احیا کنم. عاروسک جلی ابرکوه در تاریخ هیجدهم دی ماه سال ۹۶ با شماره ۱۵۰۴ در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسید.

دلیل نامگذاری اش به عاروسک جلی چیست؟

عروسک به لهجه ی محلی ابرکوه عاروسک گفته می شود و چون با تکه پارچه ها و سرقیچی هایی که اضافه می آمده دوخته می شده به آن جلی می گویند.

این عروسک بومی، داستان خاصی هم دارد؟

عاروسک جلی بومی سنتی است و داستان آیینی ندارد یا برای مراسم خاصی مثل باران خواهی، برکت، نوروز و ….استفاده نمی­شده است. این عروسک را در قدیم هنگامی که مادربزرگ ها سیسمونی برای نوه­شان آماده می­کردند و لحاف چهل تکه می دوختند یا قنداق و بند قنداق درست می­کردند از تکه پارچه های اضافی، عاروسک جلی را می دوختند و روی سیسمونی می گذاشتند تا نوه به دنیا بیاید و با این عروسک بازی کند. عاروسک جلی قیافه اش شبیه مادربزرگ ها و پدربزرگ ها ساخته می­شده تا بچه ها حتی در نبود آن ها وقتی عروسک را می­بینند و آن را در بغل می­گیرند به یادشان بیفتند. به همین دلیل بچه ها اسم هایی مانند ننه سکینه، ننه فاطیما را روی عاروسک جلی خود می گذارند و به آن اصالت می­دهند.

 

برای مطالعه ادامه این گفتگو ، شماره ۱۷۳ هفته نامه پرگار را از لینک زیر دانلود کنید:

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.