چرا افزایش قیمت مسکن در یزد منطبق با کل کشور نیست؟

اسماعیل شریف نژاد | خیلی بعید است که امروز با اندوخته و تلاش و تخصص خود حتی بتوان زندگی‏ روزمره خود را سر و سامان داد چه برسد به آنکه امیدی به داشتن خانه، ماشین و یا کسب و کار پر رونق برای خود و خانواده اش داشته باشد. انگار سرنوشت نسل امروز را نسل‏های قبل نوشته‏اند و آنها محکوم به قبول جبر حاکم هستند. سوال اصلی این است که ریشه گرانی های مداوم در کشور ما چیست و چرا شیب نمودار افزایش املاک و مسکن در یزد حتی از کلان‏شهرها بیشتر است؟
به امید یک سقف، یک خانه دنج و نقطه شروعی برای یک زندگی شاید با دلی پر از امید و نقشه های دور و درازی در سر، هر راهی را امتحان می کنند و با هر آدمی که به فکرشان می رسد مشورت می کنند ولی در حال حاضر آنچه حداقل بساط یک زندگی ساده را مهیا می‏کند نیز برای اکثر انسان های این شهر امکان پذیر نیست. چه مسائلی دست به دست هم داده‏اند که نتیجه آن بیرون ماندن اکثریت جامعه از رفاه حداقلی است. به دنبال دلایلی رفتیم تا بتواند توضیحی از وضعیت نابه‏سامان فعلی ارائه کند.

ملک گران نیست، پول ارزان است
ابراهیم یزدی، کارشناس اقتصادی است به درباره گرانی شدیدتر املاک در یزد نسبت به دیگر شهرها می گوید: «ملک، به نسبت، آنقدرها گران نشده است. در حال حاضر ریشه گرانی، ارزان شدن پول کشور ماست و چون همه چیز با معیار پول سنجیده می شود، تصور این است که گرانی پیش آمده است.» یزدی در ادامه درباره علت پایین آمدن ارزش پول در کشور ما ادامه داد: «ارزان شدن پول دو علت عمده دارد که یکی تورم است و از گذشته دور تا به حال به اشکال مختلف کشور ما را تحت تاثیر قرار داده است. دومی گران شدن نرخ ارز است که در سال های اخیر مخصوصا برای اقتصاد کشور ما مهلک بوده و به ‏طور مستقیم و غیر مستقیم باعث ایجاد موج‏های گرانی در کشور شده است که تمام اقشار مختلف را در سطح زندگی روزمره نیز با خود درگیر کرده است.»
وی در ادامه تغییر مدام و شدید ارزش پول را دلیل اصلی سرمایه گذاری‏های احساسی دانست که توازن را در بخش های مختلف به هم می‏ریزید. در این رابطه بیان کرد: با هر بار افزایش یا کاهش ناگهانی دلار شاهد بودیم که صف‏های طولانی برای خرید یا فروش و بازار سیاه برای ارز شکل می گیرد. ابراهیم یزدی ادامه داد: پس انداز‏های اندک افراد که غالبا صرف امور روزمره و خرید کالاهای مصرفی می‏شد با تغییر قیمت‏ها به سمت اموری رفت که جنبه سرمایه گذاری‏های سودآور پیدا می‏کردند. رشد بدون توجیح سکه، تبدیل خودرو از کالایی مصرفی به محل سرمایه گذاری، ورود سرمایه های مردم بدون محبا به بورس و غیره که نشان از ترس مردم از بی ارزش شدن پس اندازهایشان و هجوم آن ها برای سرمایه گذاری در اموری است که تخصصی در آن نداشتند و عموما در اثر جو تبلیغاتی، توصیه های غیرکارشناسانه و شایعات صورت می گرفت از دلایل گرانی است. دولت نیز به این راه حل‏های موقت دامن زده است. این کارشناس اقتصادی و مدرس دانشگاه، این نوع رفتارها را باعث ایجاد گروه‏هایی دانست که برای منافع خود قیمت‏گذاری‏های غیر متعارف را تشدید می کنند و ادامه داد: در شرایطی که سرمایه‏های سرگردان مدام بدون اینکه چرخه تولید را بچرخاند از بخشی به بخش دیگر می رود تنها سوداگری رونق پیدا می‏کند و باعث می شود همه چیز بهانه‏ای برای دلالی شود و علاوه بر رکود، تورم را افزایش دهد و کار را برای کسانی که از این چرخه بیرون مانده‏اند و نیاز اساسی‏شان بر طرف نمی‏شود همواره سخت‏تر کند.

اقتصاد یزد ریسک پذیری کم تری دارد
یزد بر محور اقتصاد تولیدمحور می گردد و نه تجارت و کم‏تر در تغییرات سیاسی نقش دارد؛ بنابراین، رفتار مردم یزد بسیار محتاطانه است. دانیال منتظری، که به عنوان کارشناس مسکن در یکی از بنگاه‏های املاک فعال یزد مشغول به کار است در گفتگویی با خبرنگار پرگار به تشریح علت‏های افزایش بیشتر قیمت املاک در یزد حتی نسبت به کلان شهرها پرداخت: یزدی‏ها از قدیم ارزش افزوده زیادی تولید کرده‏اند. صنایع یزد بیشتر از جنس صنایع مادر هستند که با ارقام بزرگ سر و کار دارند و حاشیه سود بسیار برای سهام‏داران ایجاد می کنند و اغلب شاهد کسب و کارهای چندین ساله‏ای هستیم که مداوما در حال سودآوری بوده‏اند و به طور سنتی این حاشیه سود در املاک سرمایه گذاری می‏شده است. املاک برای صاحبان این کسب و کارها که مشغله اصلی خود را دارند راهی مطمئن برای سرمایه‏گذاری بوده است. در بهترین نقاط شهر هنوز زمین های بسیاری است که چندین دهه بلااستفاده مانده و مداوم در طی سال ها رشد تصاعدی خود را همراه با تغییرات اقتصادی طی کرده‏اند. این در حالی است تقاضای مسکن در یزد باعث ایجاد محله‏های جدید و بروز حاشیه‏نشینی شده است که سیستم شهری را مختل و چهره شهر نیز را عوض می‏کند و آسیب‏های اجتماعی مختلف ایجاد کرده و اختلاف طبقانی را نهادینه می‏کند.
منتظری در ادامه اضافه می‏کند: اکنون بیشتر معاملات حالت معاوضه دارد و خرید و فروش به ندرت رخ می‏دهد. مهاجران بسیاری به خاطر کار به یزد آمده‏اند و این میزان تقاضا را همیشه برای مسکن بالا نگه می‏دارد به گونه ای که هرچقدر مسکن ساخته شود یا صاحبان سرمایه برای سرمایه‏گذاری خریداری می‏کنند و یا کارگران برای سکونت به آن احتیاج دارند.
او که دانش آموخته حقوق است نظارت نهادهای ذی ربط را چندان موثر ندانست و ادامه داد : نظارت ها به گونه ای نیست که بتواند تغییری ایجاد کند اما اگر قانون مالیاتی جدید که همواره بحث آن به شکل‏های مختلف مطرح بوده است اجرایی شود در یزد تغییرات بسیاری را شاهد خواهیم بود چرا که نگه داری اغلب این زمین‏های بلااستفاده دیگر برای سرمایه داران محتاط یزدی توجیه ندارد.
فردین نمیرانیان، جامعه شناسی است که با ما درباره علت‏های جامعه شناختی گرانی ملک در یزد می‏گوید: نگاه مثبت به ملک در بین ایرانی‏ها وجود داشته و در اغلب اسناد ما ملاک بودن یک ارزش به حساب آمده است. این را در اسناد صفوی و قاجار به وفور می‏توان مشاهده کرد تا جایی که رضاشاه با اینکه شاه ایران به حساب می‏آمده و عملا خود را صاحب کشور می‏دانسته بازهم املاک بسیاری را به نام شخص خود زده است و یکی از زمین‏خواران بزرگ کشور، خود شاه بوده و حتی در هنگام انتقال قدرت تمام آنها را به پسرش، محمدرضا، در قبال یک شاخه نبات ارزانی می‏دارد.
وی ضعف اقتصادی را علت اصلی بعضی از گرایشات در عموم مردم دانست و ادامه داد: اقتصادی که در آن تولید رونق ندارد و از طرفی تورم باعث کاهش ارزش پول می‏شود مردم دائما نگران کاهش ارزش پول خود هستند به سمت سرمایه گذاری پول خود در زمین می کند. تقریبا در هر جمعی بحث املاک مناطق مختلف شهر است که چه قیمتی دارد، قبلا چه قیمتی داشته و کدام منطقه است که قرار است رشد قیمت بیشتری داشته باشد. یک گرایش مسلط و پذیرفته شده است که ملک نه ارزان می‏شود، نه خراب می‏شود و نه مدل آن قدیمی می‏شود و مالی هست که قرار است اصطلاحا هربار که برف روی آن می نشیند گران تر شود. از طرفی در یزد این اعتقاد وجود داد که هنوز یک پسر به سن تکلیف نرسیده برای خانه اینده او به فکر باشد و همه باید یک خشت حداقل از خود داشته باشند.
نمیرانیان در پایان بیان کرد: «عدالت، رکن اصلی توسعه است. جامعه ای که نا عادلانه رشد می کند محکوم به پذیرفتن آسیب های بسیاری در سطح طبقه فرودست به لحاظ اقتصادی است. انسانی که خود را قربانی بداند نمی تواند برای جامعه خود مفید باشد و انسانی که ناعادلانه منافع بسیاری تلنبار کرده است به فکر صلاح جامعه خود نیست»

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد

دیدگاه‌ها بسته شده‌اند.