گزارش پرگار: چشم انتظار سند آمایش سرزمینیم

پرگار|اگر به زبان ساده درباره سند آمایش، سخن بگوییم باید گفت در صورتی که بخواهیم برای آینده یک منطقه برنامه ریزی داشته و شاید اگر بخواهیم برای پروژه‌های مورد نیاز آن برنامه و بودجه اختصاص دهیم، اصلی ترین مرجع برای آن، سند آمایش است.
در یک کلام، سند آمایش استان مهم ترین سند توسعه بشمار می رود، تدوین سند یادشده به معنای برنامه ریزی و تهیه چشم انداز برای ۲۰ سال آینده بر اساس چالش ها و ظرفیت های موجود است.
آمایش سرزمینی هر استان، یکی از محوری ترین ابزارهای توسعه آن است. این سند به مفهوم یک پژوهش و مطالعه شکل میگیرد و همه توانمندیها، ضعف ها، نیازها و … را بررسی و پیشنهاداتی ارائه می دهد. دولت ها بر اساس سند آمایش برای آن منطقه تصمیم میگیرند و اینجاست که نقش کلیدی این سند چند صدصفحه ای، عیان می شود. در این مجال روایتی از آخرین وضعیت نامشخص سندآمایش سرزمینی یزد، ارائه خواهیم داد.

سند آمایش سرزمین چیست؟
آمایش سرزمین، ارزیابی نظام‌مند عوامل طبیعی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و… به منظور یافتن راهی برای تشویق و کمک به جامعه بهره‌برداران در انتخاب گزینه‌هایی مناسب برای افزایش و پایداری توان سرزمینی در جهت برآورد نیازهای جامعه است. به بیانی دیگر توزیع متوازن و هماهنگ جغرافیای کلیه فعالیت‌های اقتصادی-اجتماعی در پهنه سرزمین نسبت به قابلیت‌ها و منابع طبیعی و انسانی را آمایش سرزمین می‌گویند. از مهم‌ترین خصوصیات برنامه آمایش سرزمین جامع نگری-کیفیت و سازماندهی فضایی آن است. پایدارترین آرایشی که به سه مؤلفه مهم جمعیت-سرمایه-منابع طبیعی و محیطی یک منطقه یا سرزمین ختم می‌شود برنامه آمایش سرزمین نامیده می‌شود.
تنظیم رابطه بین انسان فضا وفعالیت‌های انسان در فضا به منظور بهره‌برداری منطقی ازجمع امکانات در جهت بهبود وضعیت مادی ومعنوی اجتماع بر اساس ارزش‌های اعتقادی سوابق فرهنگی یاابزار علم وتجربه در طول زمان است که جزئی از جغرافیا محسوب می‌شود.

فعالیت‌های متداول
آمایش سرزمین، شامل برنامه‌ریزی و سازمان دادن به نحوه اشتغال فضا، تعیین محل سکنای انسان‌ها، محل فعالیت و تجهیزات و کنش‌های بین عوامل گوناگون نظام اجتماعی- اقتصادی است. این رشته برنامه‌ریزی کلان نیروهای اقتصادی، طبیعی و انسانی را مدنظر دارد.

وضعیت سند آمایش سرزمین در استان یزد
از چند سال قبل، سند توسعه سرزمین یزد در دست اقدام قرار گرفت. اما تاکنون نسخه نهایی آن رونمای نشده است. این درحالی است که معاون امور برنامه ریزی و نظارت آمایش سرزمین سازمان برنامه و بودجه کشور در آذرماه سال جاری از تدوین سند آمایش سرزمین ۲۶ استان کشور خبر داده بود و گفته بود: سند ۵ استان دیگر تا پایان دی ماه امسال تکمیل می شود. استان یزد یکی از این پنج استان بود.
هرچند اینک در اسفندماه هستیم ولی هنوز از تدوین نهایی سند، خبری نیست.

واکنش سازمان مدیریت و برنامه ریزی
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد گفت مطالعات مرتبط با طرح آمایش تامین منافع درازمدت وکلان عموم مردم استان را دنبال می کند.
به گزارش روابط عمومی سازمان، سید مجتبی حسینی پور در جلسه کمیته پژوهش با اشاره به اهمیت جامع نگری در اسناد آمایش اظهار داشت این موضوع سازمان مدیریت و برنامه ریزی را وا داشته است تا با دقت ضمن شناسایی و تحلیل اهداف بنیادین و سناریوهای توسعه آتی استان، از شتابزدگی و اعمال سلیقه و منافع فردی و گروهی پرهیز نماید.
وی تاکید کرد توسعه پایدار استان در افق ۱۴۱۴ مستلزم در دست داشتن چشم انداز قوی، تعیین جهت گیری های توسعه راهبرد های پابرجا و متقنی است که بر پایه شناخت واقعی ویژگی ها و قابلیت های استان تدوین شده باشد.
وی خاطر نشان ساخت ایده و خلاقیت به کار گرفته شده درمطالعات آمایش استان قابل توجه بوده و به لحاظ روش شناختی متفاوت و متمایز از سایر مطالعات مشابه سایر استانها می باشد و این موضوع طی چند مرحله مورد تایید سازمان برنامه و بودجه کشور نیز قرار گرفته است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی با اشاره به اینکه از ابتدا رسیدن به اجماع در سند آمایش را در دستورکار خود قرار داده ایم خاطرنشان ساخت در فرایند تهیه طرح مطالعه آمایش استان از همان ابتدا شنونده بوده ایم و معتقدیم عقلانیت و نقادی منصفانه و دلسوزانه برای تحقق توسعه همه جانبه استان و کشور هیچ محدودیتی ندارد.
حسینی پور اظهار داشت در مطالعات طرح آمایش استان از یک سو ضمن بررسی های صورت گرفته بر روی گذشته تاریخی و تمدنی استان و شرایط وضع موجود از سوی دیگر هم اندیشی با طیف گسترده ای از نخبگان، دانشگاهیان و صاحبان سرمایه و حِرَف مختلف صورت گرفته است.
این مقام مسئول گفت در تعیین اهداف بنیادین طرح آمایش استان یک فرایند ۵ لایه شامل بررسی و مطابقت با اسناد توسعه، اصول و ضوابط آمایش، اقتصاد مقاومتی، الزامات زیست محیطی و چارچوب های فرهنگی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.
وی گفت سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان یزد نتایح مرحله ای طرح آمایش استان را طی نشست های متعدد تخصصی با حضور کارشناسان، صاحبنظران، نخبگان، ائمه جمعه، اساتید دانشگاه، مسئولان ارشد استان و شهرستانها مورد ارزیابی قرار داده است.
وی ادامه داد در همین راستا همچنین طی دو نوبت مجموعه گزارش های تهیه شده به دستگاهها، نهادها و نخبگان ارسال شده و از طریق سایت این سازمان نیز در دسترس عموم قرار گرفته است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان افزود این سازمان نتایج مطالعات طرح آمایش اعم از چشم انداز، راهبردها و برنامه های توسعه استان به تفکیک حوزه های مختلف شامل: فرهنگ، انرژی، حمل و نقل، علم و فناوری کشاورزی، محیط زیست و منابع طبیعی، آب، بازرگانی، صنعت، معدن و خدمات برتر را به بالغ بر ۶۰ دستگاه اجرایی، انجمن های تخصصی، نهاد های صنفی، اتاق های فکر و نهاد های فرابخشی ارسال نموده است تا پیشنهادها و نظرات اصلاحی خود را ارائه نمایند.
وی خاطرنشان ساخت طرح آمایش با اتکا به توان نیروهای کارشناسی استان و با بهره گیری حداکثری از ظرفیت نخبگان و شرکتهای دانش بنیان استان در ۱۳ مجلد و ۳ سند اصلی تهیه شده است.
حسینی پور اظهار داشت در چشم انداز توسعه استان، ماموریت کلان و اصلی با توجه به مزیت ها و قابلیت ها برای استان تعریف گردیده ضمن اینکه در تهیه این چشم انداز نگاه ویژه ای به نقش استان در تقسیم کار ملی و منطقه ای شده است.
وی تاکید کرد طرح آمایش نمی تواند بدون توجه به نقش استان در تقسیم کار ملی و نیز جایگاه منطقه ای استان در مرکز و جنوب شرق کشور تعریف شود و این امر لزوم هماهنگی مطالعات را با سایر اسناد بالادستی در سطح ملی و منطقه ای ضروری ساخته است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان تصریح کرد اسنادی که در سطح ملی تهیه می شود فرایند خاص خود را دارد که در همین رابطه طرح آمایش استان یزد طبق برنامه زمان بندی بعد از تهیه نسخه اولیه می بایست ابتدا در شورای عالی آمایش مستقر در سازمان برنامه و بودجه کشور و بعد از آن در شورای برنامه ریزی و توسعه استان مطرح گردد.

چشم انتظاری برای سند
با توضیحات رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان مشخص نمی شود چه زمانی این سند استراتژیک آماده ارائه می شود اما آنچه مشخص است حتی زمانی هم برای آن اعلام نشده است هرچند معاون سازمان برنامه و بودجه کشور قبلا صحبت از دی ماه ۹۷ کرده بود. به هر روی باید گفت، اکثر استانهای کشور با همین فرآیند و پیچیدگی و البته برنامه زمان بندی، سند را تدوین کرده اند اما در یزد هنوز خبری نیست.

مطالب زیر را حتما مطالعه کنید
نظرات و دیدگاه ها
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد